اقتصاد خانواده


نفقه زن بر شوهر واجب است‏یعنى قانونا و شرعا مرد موظف است كلیه مخارج خانواده را از قبیل خوراك و پوشاك و مسكن و حتى پول‏دكتر و دوا را تامین كند.و در صورت امتناع یا كوتاهى شرعا و قانونا موردبازخواست قرار خواهد گرفت.
زن و بچه،نیست و ندارم سرشان نمى‏شود،به هر حال میخواهند.وخواسته‏هایشان حد و انتها ندارد.حس رقابت و چشم و همچشمى در آنان‏بسیار قوى است.بدین جهت مرد نمى‏تواند و صلاح هم نیست كه بدون قیدو شرط مطیع خواسته‏هایشان باشد.
مرد خردمند و با تدبیر حساب خرج و دخل خانواده را به طور دقیق‏میكند.اشیاء و لوازم زندگى را به نسبت لزوم و احتیاج درجه‏بندى میكند.
حوائج ضرورى زندگى مانند خوراك و پوشاك را بر سایر چیزها مقدم‏میدارد.مقدارى از درآمدش را براى حوادث روزگار از قبیل بیمارى وبیكارى و كسادى كنار میگذارد.
مقدارى از آن را براى اجاره یا خرید خانه ذخیره میكند.به فكرپول آب و برق و تلفن و مالیات و شهریه بچه‏ها نیز هست.اسباب و اثاث‏ضرورى زندگى را نیز در نظر میگیرد.آنگاه درآمدش را با رعایت الاهم‏فالاهم بر آنها تقسیم میكند.از اسراف و تبذیر خوددارى میكند.
سعى میكند پایش را از گلیم خویش درازتر نكند.هر خانواده‏اى كه‏دخل و خرجشان حساب داشته باشد.و با عقل و تدبیر و رعایت اقتصادخرج كنند نه تنها دچار قرض و ورشكست نخواهند شد بلكه به زودى‏زندگى آبرومند و نسبتا خوبى پیدا خواهند كرد.
خداوند كریم اقتصاد و میانه‏روى را از علائم ایمان شمرده در قرآن‏مجید مى‏فرماید:كسانى كه چون خرج كنند اسراف نكنند و بخل نورزند و میان این دو معتدل باشند (4) .
امام صادق (ع) فرمود:من براى كسى كه اقتصاد را رعایت كندضامن مى‏شوم كه فقیر نشود (5) .
امام صادق (ع) فرمود:چهار دسته مردم دعایشان به هدف اجابت‏نخواهد رسید.یكى از آنها كسى است كه مالش را بیهوده تلف كند آنگاه‏بگوید:خدایا روزى مرا برسان.پس خدا میفرماید: مگر به تو دستور ندادم‏كه اقتصاد را رعایت كنى؟ (6)
عبد الله بن ابان میگوید:از موسى بن جعفر (ع) راجع به انفاق برخانواده سؤال كردم.فرمود: اسراف و تنگ‏گیرى هر دو مكروه هستند.
میانه‏روى را نباید از دست داد (7) .
مرد خردمند و عاقبت‏اندیش حتى القوه از قرض و نسیه خوددارى‏میكند.و براى مصارف غیر ضرورى خودش را به وام نمى‏اندازد.
اقتصادى كه بر پایه وامهاى بانكها و سایر مؤسسات استوار باشد شرعا وعقلا پسندیده نیست.
خرید اشیاء قسطى گر چه ممكن است ظاهر زندگى را زیبا گردانداما خوشى و آسایش را از خانواده سلب میكند.خانه قسطى،فرش قسطى،یخچال قسطى،بخارى قسطى،اتومبیل قسطى،تلفن قسطى،تلویزیون‏قسطى،ووووو این هم شد زندگى؟!آخر چه لزومى دارد كه انسان اشیاءغیر ضرورى را به قیمتهاى گزاف بخرد و مقدارى از درآمدش را به‏صندوق بانكها و سایر مؤسسات بریزد؟آیا بهتر و عقلایى‏تر نیست كه قدرى صبر كند تا اوضاع اقتصادیش بهتر شود و همان اجناس را با قیمت‏ارزانتر به طور نقد خریدارى كند؟
درست است كه پول پیدا كردن خیلى در زندگى انسان تاثیر داردلیكن علم معاش و راه خرج كردن خیلى از آن مهمتر میباشد.بسیارندخانواده‏هایى كه با وجود درآمد خوب همیشه گرفتار و مقروضند و به‏اصطلاح همیشه هشتشان گرو نهشان مى‏باشد.بر عكس،بسیارى ازخانواده‏ها با اینكه درآمد فوق العاده‏اى ندارند اما وضعشان از هر جهت‏خوب و آبرومند است و در كمال رفاه و آسایش زندگى میكنند.تفاوت این‏دو دسته در تدبیر زندگى و علم معاش مى‏باشد.
بنابراین صلاح خانواده در اینست كه مرد با عقل و احتیاط یاشخصا امور اقتصادى منزل را بر عهده بگیرد و اگر خرید و فروش دست‏دیگرى است‏به كار او نظارت داشته باشد.
در خاتمه تذكر این مطلب لازم است كه گر چه رعایت اقتصاد كارى‏خوب و به صلاح خانواده است لیكن سختگیرى هم خوب نیست.اگروضع مالى مرد خوب است‏باید در مخارج اهل و عیالش توسعه بدهد.به‏مقدار توانائى خویش لباس و خوراك خوب و منزل راحت‏برایش تهیه‏كند.
مال و ثروت براى خرج كردن و تامین مخارج زندگى است نه براى‏جمع كردن و باقى گذاشتن.باید آثار و علائم مال و ثروت در زندگى انسان‏و خوراك و پوشاك خانواده‏اش نمایان باشد.آخر چه فائده‏اى دارد كه‏مرد شبانه‏روز زحمت‏بكشد و به خودش و خانواده‏اش سختى بدهد واموالى را روى هم بگذارد و از این دنیا برود؟!مادامیكه زنده است زن و فرزندش آرزوى یك لباس زیبا و یك خوراك خوب داشته باشند و ازكمبود مواد غذایى همیشه بیمار و رنجور باشند لیكن بعد از مرگش درتقسیم اموال به سر و كله یكدیگر بزنند؟!اگر خدا به انسان نعمت داده بایدبه همان نسبت در مخارج خانواده‏اش توسعه بدهد.غذا و لباس خوب‏برایشان تهیه كند.به مقدار توانایى خویش در هر فصلى میوه‏هاى آن فصل‏را در اختیارشان بگذارد.
پیغمبر اسلام (ص) فرمود:از ما نیست كسى كه از جهت مال وثروت در وسعت‏باشد لیكن بر اهل و عیالش سخت‏بگیرد (8) .
موسى بن جعفر (ع) فرمود:عیال مرد اسیران او هستند.پس‏هر كس خدا به او نعمتى داده باید در مخارج اسیرانش توسعه بدهد و الاممكن است نعمتهایش گرفته شود (9) .
امام رضا (ع) فرمود:سزاوار است مرد در مخارج اهل و عیالش‏توسعه دهد تا منتظر مرگش نباشند (10) .
امیر المؤمنین (ع) فرمود:هر جمعه براى اهل و عیالتان میوه تهیه‏كنید تا به فرا رسیدن جمعه خوشنود گردند (11) .

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 20 دی 1388    | توسط: نوید    |    | نظرات()